Porady prawnika   Problemy prawne   Akty prawne   Ochrona danych osobowych

 

Problemy prawne Rynku Ubezpieczeń

IDD ogłoszone w Dzienniku Ustaw UE
2016-02-04

Nowa dyrektywa Unii Europejskiej o dystrybucji ubezpieczeń umożliwi lepszą ochronę klientów w ubezpieczeniach, obejmując wszystkie kanały dystrybucji i nakładając na sprzedawców ubezpieczeń nowe obowiązki.

Dyrektywa o dystrybucji ubezpieczeń (Insurance Distribution Directive) została opublikowana 2 lutego w Dzienniku Ustaw Unii Europejskiej i wejdzie w życie po 20 dniach od dnia ogłoszenia – 23 lutego 2016 r. Kraje członkowskie mają czas na jej implementowanie do 23 lutego 2018 r.

Ma ona na celu zapewnienie lepszej ochrony klientów, którzy otrzymają bardziej przejrzyste produkty z szerszym zakresem informacji. Obligatoryjne informacje zawierają między innymi: dane producenta i dystrybutora ubezpieczenia wraz z danymi rejestrowymi, rozbudowaną informacje o produkcie ubezpieczeniowym, charakter działania (broker, agent), charakter wynagrodzenia czy świadczy doradztwo, a nawet procedury składania skarg i reklamacji.. Wszelkie informacje udzielane klientowi mają być rzetelne, jasne i niewprowadzające w błąd, a materiały marketingowe wyraźnie oznaczone jako takie. Wymogi te dotyczą wszystkich kanałów dystrybucji, w tym sprzedaży własnej zakładów ubezpieczeń.

Dodatkowo IDD wprowadza obowiązek przekazania odrębnego „Dokumentu zawierającego informacje o produkcie ubezpieczeniowym”. Z jednej strony dokument ma być krótki, przejrzysty, łatwy w czytaniu, dokładny i nie może wprowadzać w błąd. Jednocześnie musi zawierać szeroki zakres informacji: informacje o rodzaju ubezpieczenia, krótki opis ochrony ubezpieczeniowej, obejmujący główne rodzaje ubezpieczanego ryzyka, sumę ubezpieczenia i wiele innych. Jeszcze szersze wymogi informacyjne dotyczą ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych.

 

 

Bez względu na fakt, czy dystrybutor ubezpieczeń doradza klientowi, przed zawarciem umowy zobowiązany jest określić, na podstawie informacji otrzymanych od niego, jakie są jego wymagania i potrzeby.

 

Zakres nowej dyrektywy jest szeroki - IDD dotyczy pośredników ubezpieczeniowych, w tym internetowych porównywarki, towarzystw ubezpieczeniowych i ich pracowników, jak i pośredników sprzedających ubezpieczenia jako działalność uboczna. Wszystkie te podmioty stają się dystrybutorami ubezpieczeń w rozumieniu IDD. Dyrektywa nie będzie obejmowała wyłącznie tych pośredników, którzy dystrybuują ubezpieczenia  uzupełniające do sprzedawanych przez  siebie towarów i usług, w szczególności usług turystycznych, a ich składka nie przekracza 600 euro rocznie.     

Bardzo szerokie kompetencje pozostawiono dla legislatorów w państwach członkowskich, gdyż przepisy dyrektywy wymagają jedynie minimalnej  harmonizacji. „Dyrektywa może zmienić cały rynek pośrednictwa w Polsce- mówi Łukasz Zoń - Rozstrzygnięcie, jaką drogą powinien pójść polski ustawodawca, będzie więc miało nie tylko kluczowy wpływ na przyszły kształt rynku dystrybucji ubezpieczeń, ale również na zakres obowiązków informacyjnych wymaganych przez dyrektywę” 

Dyrektywa ustala także minimalny wymiar szkoleń obowiązkowych dla wszystkich dystrybuujących ubezpieczenia. „Z punktu widzenia środowiska ważne jest to, aby obowiązki w zakresie doskonalenia zawodowego zostały ukształtowane w sposób przynoszący korzyść wszystkim uczestnikom rynku, zarówno pośrednikom, jak i ich klientom oraz partnerom z zakładów ubezpieczeń” - stwierdza Łukasz Zoń, Prezes Zarządu Stowarzyszenia Polskich Brokerów Ubezpieczeniowych i Reasekuracyjnych.

Efekty zapisów dyrektywy o dystrybucji ubezpieczeń klienci odczują od dnia wprowadzenia jej do polskiego prawa.

 

IDD przyjęte przez Parlament Europejski
2015-11-27

W dniu 24 listopada br. Parlament Europejski na posiedzeniu plenarnym przyjął tekst Dyrektywy ws. dystrybucji ubezpieczeń.  Za przyjęciem dyrektywy w proponowanym brzmieniu oddano 579 głosów, przy 40 głosach przeciwko i 67 wstrzymujących się.

Otwierając krótką debatę przed głosowaniem przedstawiono jej najważniejsze aspekty. Należy do nich zaliczyć m.in. szerszy zakres obowiązywania, większą ochronę klientów, zwiększoną przejrzystość produktów, wymóg wyższych kwalifikacji oraz lepsze regulacje dla małych i średnich przedsiębiorstw.

Podkreślono również, że Dyrektywa w żadnym wypadku nie ustanawia zakazu pobierania prowizji ani nakazu jej ujawniania, jakkolwiek Państwa Członkowskie są uprawnione do wprowadzenia bardziej restrykcyjnych przepisów.

Parlament pozytywnie odniósł się również do innych postanowień dyrektywy takich jak np. zakaz wieloletniego „przywiązywania” klientów do polisy. Nie zabrakło, jak zawsze, również głosów krytycznych, w szczególności dot. braku jawności wynagrodzeń oraz niedostosowania treści Dyrektywy do wymagań innych aktów prawnych (MiFID II).

Jonathan Hill - Komisarz Europejski ds. usług finansowych wyraził swoje poparcie dla przegłosowania Dyrektywy w zaproponowanym brzmieniu, ponieważ, jak twierdzi, zapewni ona większą przejrzystość produktów ubezpieczeniowych, co pozwoli klientom podejmowanie słusznych decyzji w wyborze ubezpieczenia. Dodał również, że wciąż wiele pozostało do zrobienia m. in. w obszarze funkcjonowania zakładów ubezpieczeń w Internecie oraz sprzedaży ubezpieczeń przez firmy wypożyczające samochody. Powyższe kwestie staną się przedmiotem prac Komisji w najbliższym czasie.

Dyrektywa w sprawie dystrybucji ubezpieczeń powinna zostać wkrótce oficjalnie przyjęta przez Radę Unii Europejskiej i Parlament, następnie - ok. końca stycznia, opublikowana w Dzienniku Urzędowym. Jej wejście w życiu jest zaplanowane po upływie 20 dni od publikacji, Państwa Członkowskie następnie będą miał 2 lata na wprowadzenie jej postanowień do swoich porządków prawnych. W tym czasie zostaną przygotowane akty wykonawcze przewidziane dyrektywą.

 

Polska wersja przyjętego tekstu Dyrektywy nie jest jeszcze dostępna, trwają prace tłumaczeniowe.

 

 

IDD
2015-07-29

DYREKTYWA O DYSTRYBUCJI UBEZPIECZEŃ (INSURANCE DISTRIBUTION DIRECTIVE – IDD) – ZATWIERDZENIE PRZEZ COREPER

W dniu 22 lipca br. COREPER zatwierdził w imieniu Rady UE kompromisowe porozumienie z Parlamentem Europejskim dot.  zmienionej dyrektywy w sprawie pośrednictwa ubezpieczeniowego. 

Jej treść zmienia i uchyla dyrektywę 2002/92/WE w sprawie pośrednictwa ubezpieczeniowego,  stawiając sobie za cele poprawę regulacji ubezpieczeń indywidualnych w sposób, który ułatwi integrację rynku i stworzenie warunków niezbędnych do uczciwej konkurencji między dystrybutorami produktów ubezpieczeniowych, jak również wzmocnienie ochrony ubezpieczającego, w szczególności w odniesieniu do ubezpieczeń na życie z elementem inwestycyjnym.

Zakres nowej dyrektywy jest szeroki - IDD dotyczy pośredników ubezpieczeniowych, ubezpieczycieli, internetowych stron porównawczych, pośredników pomocniczych, takich jak dostawców usług i dystrybutorów towarów, prowadzących pośrednictwo ubezpieczeniowe w charakterze pomocniczym. Tym niemniej, porozumienie to wyłącza ze swojego zakresu dodatkowych pośredników ubezpieczeniowych prowadzących działalność w zakresie dystrybucji ubezpieczeń, gdzie wysokość rocznej składki wpłacanej za produkt ubezpieczeniowy nie przekracza proporcjonalnej składki progowej 600 EUR. Dalsze zwolnienie z zakresu przewidziano dla produktów ubezpieczeniowych związanych z usługami z 200 EUR składką stałą i które nie obejmują okresu dłuższego, niż 3 miesiące.

IDD zapewnia otrzymywanie przez konsumentów jasnych informacji, tak aby mogli podjąć świadomą decyzję co do zawarcia umowy ubezpieczenia. Zawiera ona przepisy mające na celu zapewnienie, że jeszcze przed zawarciem umowy ubezpieczenia konsumenci będą znali nazwę i adres pośrednika lub dystrybutora, niezależnie od tego, czy zapewnia on doradztwo, niezależnie od jego wynagrodzenia oraz szczegółowe informacje dotyczące procedur składania skarg.

Nowa dyrektywa ma na celu:

- Rozszerzenie zakresu stosowania na wszystkie kanały dystrybucji, w tym na tych, którzy sprzedają produkty ubezpieczeniowe w charakterze dodatkowym;

- Identyfikowanie, zarządzanie i łagodzenie konfliktów interesów;

- Wzmocnienie sankcji administracyjnych, jak również środków, jakie należy zastosować w przypadku naruszenia kluczowych przepisów;

- Zwiększenie przydatności i obiektywności porad ubezpieczeniowych;

- Zapewnienie, że kwalifikacje zawodowe sprzedających są dopasowane do złożoności produktów, które sprzedają;

- Doprecyzowanie transgranicznej procedury wejścia na rynek.


W celu zapewnienia spójności między sektorami finansowymi, dyrektywa uwzględnia zasady ustanowione dla rynków instrumentów finansowych.


IDD będzie musiała zostać zatwierdzona przez Parlament Europejski, tak aby umożliwić ostateczne przyjęcie przez Radę. W październiku, jeśli Rada zatwierdzi stanowisko Parlamentu Europejskiego, IDD zostanie przyjęta i może zostać opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej do grudnia 2015 roku. IDD wejdzie w życie 20 dni od tej publikacji. Następnie państwa członkowskie będą mieć 2 lata na wdrożenie jej przepisów. Ponieważ IDD stanowi minimalny stopień harmonizacji, Państwa członkowskie mogą nałożyć bardziej rygorystyczne wymogi. W przedmiotowym apekcie powstaną akty wykonawcze.

 

Polityczne porozumienie w sprawie IDD
2015-07-03

Chcielibyśmy poinformować, że w dniu 30 czerwca, osiągnięto polityczne porozumienie w przedmiocie treści dyrektywy o pośrednictwie ubezpieczeniowym, która ostatecznie przybrała nazwę dyrektywy o dystrybucji ubezpieczeń (Insurance Distribution Directive). Porozumienie to jest wynikiem negocjacji w procesie trialogu pomiędzy Komisją, Radą i Parlamentem Europejskim.

 

W praktyce, spodziewane jest że europejski ustawodawca będzie pracował przez kolejne tygodnie nad detalami technicznymi i dyrektywa może być oficjalnie przyjęta przed końcem roku, a czas na implementację przepisów to 2 do 3 lat w większości państw członkowskich.

 

BIPAR jako reprezentant środowiska pośredników ubezpieczeniowych z zadowoleniem przyjął wypracowane porozumienie, jako, że dyrektywa w nowej treści będzie w znaczący sposób wzmacniać istniejące  standardy profesjonalizmu po stronie pośredników Ubezpieczeniowych i finansowych.

 

Zgodnie z nową dyrektywą, konsumenci oraz inwestorzy detaliczni kupujący produkty ubezpieczeniowe będą czerpali korzyści:

-              z wysokiej przejrzystości – dystrybutorzy ubezpieczeń będą musieli być bardziej przejrzyści pod względem ceny i kosztów produktów ubezpieczeniowych (np. klient powinien wiedzieć czy sprzedawca konkretnego ubezpieczenia ma interes w sprzedaży tego konkretnego produktu);

-              z lepszej i bardziej zrozumiałej informacji, takiej by konsument mógł podjąć bardziej świadomą decyzję, na podstawie prostego, ujednoliconego dokumentu (Product Information Document) dla ubezpieczeń innych niż na życie (co do których wymagania uregulowane zostały odrębnie);

-              z obowiązku transparentności celem ochrony konsumentów przed zakupem produktu nie zgodnego z ich potrzebami.

 

Poniżej główne elementy IDD, podane do publicznej wiadomości:

  • zasadnicze znaczenie, zdaniem BIPAR ma rozszerzenie zakresu zastosowania reguł dotyczących dystrybucji ubezpieczeń i rozciągnięcie ich także na ubezpieczycieli, porównywarki internetowe, oraz na podmioty zajmujące się pośrednictwem w sposób uboczny. Zapewni to bowiem równe reguły konkurowania na rynku ubezpieczeniowym i lepszą ochronę ubezpieczającym, bez względu na to, w jaki sposób zawierają umowę ubezpieczenia;

 

  • wymogi IDD nie będą miały zastosowania do wszystkich rodzajów dystrybucji ubezpieczeń; przewidziano bowiem wyłączenie jej zastosowania, gdy ubezpieczenie stanowi uzupełnienie towarów  lub usług i chroni przed ryzykiem związanym ze zniszczeniem lub kradzieżą, lub gdy składka za produkt ubezpieczeniowy nie przekracza 600 € w skali roku;

 

  • Zaostrzone zostaną też przepisy dotyczące sprzedaży ubezpieczeń na życie z elementami produktu inwestycyjnego;

 

  • znacznie rozszerzono obowiązki informacyjne, np. klienci poszukujący ochrony ubezpieczeniowej powinni być też poinformowani o całkowitych kosztach ochrony, włącznie z kosztami porady oraz obsługi;

 

  • dystrybutorzy ubezpieczeń musieli by ujawnić każdy konflikt interesów klientowi. Ponadto ich wynagrodzenie  nie powinno zachęcać do polecania konkretnych ubezpieczeń, gdy inne byłoby lepsze wobec potrzeb klienta;

 

  • władze nadzorujące będą weryfikować zarządzanie konfliktem interesów, czy pośrednicy aktualizują swoją wiedzę (15 godzin na rok) oraz czy konsumenci otrzymują wszystkie informacje, których potrzebują do podjęcia decyzji dotyczącej ich ubezpieczenia;

 

  • nie będzie zakazu dotyczącego pobierania wynagrodzenia w formie prowizji z tytułu rekomendacji i doradztwa;

 

  • w przypadku gdy umowa ubezpieczenia stanowi produkt uboczny w stosunku do innych usług lub towarów (jako część pakietu),  klienci będą mieli możliwość zakupu różnych elementów łącznie lub oddzielnie, zgodnie z ich potrzebami, oraz otrzymać informację, wycenę oraz informację o ryzyku dla każdego z elementów;

 

  • obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej będzie przewidywało sumę gwarancyjną w wysokości 1 250 000 €. By uchronić klientów przed niezdolnością finansową dystrybutorów ubezpieczeń, będą oni objęci obowiązkiem utrzymania zabezpieczenia finansowego w wysokości 4% sumy wszystkich otrzymanych w skali roku składek ubezpieczeniowych, jednak nie mniej niż 18 750 €.

 

 

W miarę otrzymywania bardziej szczegółowych informacji, będziemy je Państwu sukcesywnie przekazywać.

 

Wytyczne KNF dotyczące zarządzania ryzykiem powodzi
2015-06-29

Szanowni Państwo,

 

Pragniemy przekazać poniżej informację na temat Wytycznych Komisji Nadzoru Finansowego dotyczących zarządzania ryzykiem powodzi w sektorze ubezpieczeń. Wytyczne opracowane przez KNF mają na celu wdrożenie jednolitych standardów w zakresie zarządzania ryzykiem powodzi w związku z rozmiarem szkód spowodowanych przez powodzie na terenie Polski. Jak i pozostałe wytyczne, także i te, powinny być stosowane przez zakłady ubezpieczeń posiadające istotną ekspozycję na ryzyko powodzi zgodnie z zasadą „zastosuj lub wyjaśnij”.

 

Z uwagi na rolę brokerów w procesie zawierania i wykonywania umów ubezpieczenia, KNF zachęca do współpracy w zakresie wdrażania wytycznych przez ubezpieczycieli, jak i zgłaszania potencjalnych uwag i wątpliwości do wytycznych.

 

Dokument Wytycznych składa się z 20 zasad (wytycznych) podzielonych na sześć działów, a wśród nich:

1)      Obowiązki zarządu i rady nadzorczej ubezpieczyciela w zakresie ryzyka powodzi

2)      Zarządzanie ryzykiem powodzi

3)      Dane

4)      Wybór i aktualizacja zewnętrznego modelu ryzyka powodzi

5)      Walidacja modelu ryzyka powodzi

6)      Dokumentacja

Wśród wytycznych, szczególną uwagę zwraca się na zbieranie odpowiednich informacji od ubezpieczonych w procesie zawierania umowy ubezpieczenia, w tym lokalizacji przedmiotu ubezpieczenia lub jego charakterystyki związanej z ryzykiem powodzi. Dotyczy tego dział 3 wytycznych, wskazujący na konieczność zbierania odpowiednio szczegółowych, kompletnych i adekwatnych danych szkodowych i polisowych i uwzględnienia w tym odpowiedniej funkcjonalności systemów informatycznych.

 

Zachęcamy do zapoznania się z Wytycznymi i zgłaszania ewentualnych uwag: DOKUMENT

 

Dokument konsultacyjny praktyk cross-sellingowych
2015-01-27

W dniu 22.12.2014 roku wydany został przez połączony komitet europejskich organów nadzoru dokument konsultacyjny w sprawie usług cross-selling (nr JC/CP/2014/05) z zamiarem uzyskania odpowiedzi /komentarzy do zagadnień poruszonych w dokumencie. Dokument ten zawiera opis i projekt wytycznych skierowanych do krajowych organów nadzoru w zakresie wykształcenia praktyki nadzorczej nad usługami cross selling. Celem dokumentu jest opracowanie procedur pozwalających na zapewnienie konsumentom należytego traktowania w sytuacji krzyżowego świadczenia  na ich rzecz usług, zwanego zbiorczo cross selling. Dokument ten adresowany jest między innymi do pośredników ubezpieczeniowych i organu nadzorującego prowadzenie działalności w zakresie pośrednictwa ubezpieczeniowego i zawiera wskazania co do regulacji zagadnień dotyczących cross-selling w projekcie dyrektywy IMD II. W dokumencie omawiane są zagadnienia takie jak: definicja cross-selling (jako oferowanie konsumentom „produktów” z zakresu usług finansowych łączonych/wiązanych), analizę korzyści i zagrożeń płynących z oferowania konsumentom usług finansowych w systemie cross- selling, obowiązki informacyjne wobec konsumentów i sposób ich wykonywania, a także weryfikację kwalifikacji i sposobów wynagradzania osób zaangażowanych w oferowanie usług finansowych w systemie cross-selling. Odpowiednie przepisy dotyczące cross-selling w prowadzeniu działalności pośrednictwa ubezpieczeniowego będą zawarte w preambule (pkt. 41) oraz art. 2,21 i 25 dyrektywy IMD II.

Celem przekazania dokumentu do konsultacji społecznych jest uzyskanie stanowiska podmiotów i organizacji funkcjonujących w obszarze rynku finansowego co do treści projektu wytycznych. Odpowiedzi/komentarze powinny być przekazane do 22 marca 2015 roku.

Kluczowe kwestie IMD II
2015-01-25

DOKUMENT BIPAR

Dokument opracowany przez BIPAR uwzględnia poczynione dotychczas ustalenia przez Komisję, Parlament i Radę w przedmiocie projektu IMD II, a także stanowisko BIPAR. Dokument ten omawia kilka poszczególnych zagadnień, a w tym: zakres zastosowania dyrektywy, swobodę świadczenia usług i swobodę przedsiębiorczości w działalności pośrednictwa ubezpieczeniowego, kwestie transparentności i konfliktu interesów, kompetencji i kwalifikacji pośredników ubezpieczeniowych, zagadnienia cross-selling oraz szczegółowych kwestii dotyczących dystrybucji produktów ubezpieczeniowych z elementem inwestycyjnym.

 

Najważniejsze sprawy, które zostały poruszone w ramach powyższych zagadnień, a do których odniósł się BIPAR są następujące:

1)      Zakres zastosowania dyrektywy powinien zdaniem BIPAR objąć wszystkie podmioty uczestniczące w dystrybucji ubezpieczeń (w tym pośredników, ubezpieczycieli oraz podmioty uczestniczące w dystrybucji w ramach działalności ubocznej). W ten zakres powinny wchodzić również przeglądarki internetowe. Natomiast poza zakresem IMD II powinni pozostawać likwidatorzy szkód. W tym względzie BIPAR popiera stanowisko Rady (które jest rozbieżne ze stanowiskiem Komisji i Parlamentu).

2)      Istotną część „trilogu” zajmuje kwestia transparentności i konfliktu interesów, a w tym w szczególności kwestia ujawniania wynagrodzenia; W tym względzie BIPAR popiera stanowisko Rady, która opowiedziała się za ujawnianiem natury wynagrodzenia pośrednika (inne zasady miałyby obowiązywać jedynie w zakresie produktów inwestycyjnych). Dodatkowo, zdaniem BIPAR ujawnianie takie mogłoby mieć miejsce tylko w przypadku gdyby takie same reguły obowiązywały ubezpieczycieli (ujawnianie zmiennych czynników wynagrodzenia otrzymywanego przez pracowników zaangażowanych w dystrybucję); w przeciwnym razie bowiem istniałoby ryzyko wprowadzenia w błąd konsumenta, co do rzeczywistych kosztów dystrybucji ubezpieczenia; Jedynie Komisja proponuje ujawnianie nie tylko natury, ale także wysokości wynagrodzenia.

3)       Na uwagę zasługuje także kwestia wiedzy i kompetencji pośredników ubezpieczeniowych, co do którego zagadnienia, w sposób zbieżny ze stanowiskiem BIPAR wypowiedziała się Rada. Poziom wiedzy ma być uzależniony od rodzaju dystrybuowanych produktów i tego czy pośrednik zajmuje się dystrybucją jako działalnością podstawową czy uboczną; W każdym wypadku wprowadzony ma być obowiązek ustawicznego szkolenia z nałożeniem obowiązku na państwa członkowskie co do ustalenia liczby godzin szkolenia, sposobu wykazywania odbycia szkolenia (wprowadzenie odpowiedniej certyfikacji) w zależności od branży ubezpieczeniowej i rodzaju prowadzonej działalności.

4)      Cross selling : BIPAR wyraża wątpliwość czy zagadnienie cross selling i ochrony konsumenta z tym związanej powinno być uregulowane w IMD II czy też raczej powinno znaleźć się w regulacji horyzontalnej;

5)      Istnieje nadal wiele punktów spornych w obrębie dystrybucji produktów inwestycyjnych, a dotyczą one w szczególności uprawnień do prowadzenia pośrednictwa w tym zakresie, restrykcji w zakresie wynagrodzenia, obowiązków informacyjnych/raportowania; BIPAR wyraża zdanie w dwóch zasadniczych kwestiach, tj. że dystrybucja produktów inwestycyjnych powiązanych z ubezpieczeniami powinna być objęta obowiązkiem posiadania statusu pośrednika (zarejestrowanego) oraz zniesienia projektowanych zapisów zakazujących pobieranie wynagrodzenia od porad udzielanych klientowi w tym zakresie, postulując pozostawienie wolności kontraktowej.

 

Pokaż wszystkie artykuły z tej kategorii


Zobacz wszystkie artykuły...